Ülkemizde Türklük üzerinden hâlâ tartışmalar yürütülmesini şaşkınlıkla karşılamıyorum. Aslında artık şaşırmıyorum da. Çünkü siyasetin elinin değmediği, siyasi tartışmaların dışında kalabilen kaç alanımız kaldı ki?
Bugün dönüp baktığımızda, toplumun ortak değerlerinden tarihine, kültüründen milli kimliğine kadar pek çok konunun siyasi gündemin bir parçası hâline getirildiğini görüyoruz. Dönemin şartlarına, siyasi söylemlere ve toplumsal tartışmalara göre yeniden yorumlanmaya çalışılıyor bazı kavramlar. Bunların başında da Türklük geliyor.
Peki, neden?
Türklük; yalnızca bir kelimeden, bir tanımlamadan ya da siyasi söylemden ibaret değildir. Tarihiyle, diliyle, kültürüyle, ortak hafızasıyla ve yüzyıllara dayanan birikimiyle şekillenmiş bir kimliktir. Bu kimliğin anlamı ve değeri, günlük siyasi tartışmaların sınırlarına sığdırılamaz. Bir milletin kendisini nasıl tanımladığı, hangi tarihsel ve kültürel değerlere sahip çıktığı da dönemsel siyasi yaklaşımlara göre değiştirilecek bir mesele değildir.
Elbette kimlik, tarih ve toplumsal aidiyet üzerine farklı görüşler dile getirilebilir. Demokratik bir toplumda bunun doğal karşılanması gerekir. Ancak farklı düşüncelerin ifade edilmesiyle bir milletin ortak kimliğinin sürekli tartışma konusu yapılması aynı şey değildir. Asıl üzerinde durulması gereken de bu ayrımdır.
Üstelik mesele yalnızca siyasetçilerle sınırlı değil. Sanat dünyasından medyaya, kamuoyunda etkili olan isimlerden farklı toplumsal kesimlere kadar geniş bir alanda bu tartışmaların yansımalarını görüyoruz. Kimi zaman sessiz kalınıyor, kimi zaman da günün siyasi atmosferine uygun açıklamalar yapılıyor. Herkesin kendi düşüncesini savunma hakkı elbette var. Ancak düşüncelerini açıklarken dönemin güç dengelerine göre pozisyon almak yerine, bağımsız bir duruş sergilemek de toplumsal sorumluluğun bir parçası değil midir?
Bugün bir kavramı savunmak, yarın aynı kavramı tartışmaya açmak ne kadar tutarlı? Siyasi rüzgârın yönüne göre değişen söylemlerle toplumsal değerler arasında nasıl bir bağ kurulabilir?
Türklük, herhangi bir siyasi partinin, siyasi hareketin ya da belirli bir grubun mülkiyetinde değildir. Onu yalnızca bir siyasi görüşün sınırları içerisinde değerlendirmek de doğru değildir. Türk kimliği, bu ülkenin tarihsel ve kültürel birikiminin önemli bir parçasıdır. Bu kimliğe ilişkin tartışmaların da ötekileştirmeden, ayrıştırmadan ve siyasi hesaplara indirgenmeden yürütülmesi gerekir.
Kimseye kimliğini dayatmadan, kimsenin kimliğini de tartışmalı hâle getirmeden bir arada yaşamak mümkün. Fakat bunun için öncelikle ortak değerlerimize yaklaşımımızı gözden geçirmeliyiz.
Şunu da unutmamak gerekiyor: Siyasetçiler değişir, iktidarlar değişir, gündemler değişir. Bugün konuşulanlar yarın unutulabilir. Ancak tarih, kültür ve milli kimlik üzerinden yürütülen tartışmaların toplumda bıraktığı izler kolay silinmez.
Benim asıl itirazım da tam olarak burada başlıyor. Türklüğün neden her dönemde yeniden bir siyasi tartışmanın merkezine taşındığını sorguluyorum. Neden ortak tarihimiz ve kültürel kimliğimiz, siyasi gündemlerin değişen koşullarına göre yeniden yorumlanmak zorunda bırakılıyor?
Bir milletin kimliği, günlük siyasetin konusu olmaktan çok daha büyük bir anlam taşır. Türklük de herhangi bir dönemin siyasi tartışmasına sığdırılamayacak kadar köklü bir tarihsel ve kültürel birikimin adıdır.
Mesele, kimin hangi siyasi görüşü savunduğu değil; ortak değerlerimize ne kadar bağımsız, tutarlı ve samimi yaklaşabildiğimizdir.
"Siyaset değişir, aktörler değişir, söylemler değişir. Ancak bir milletin tarihi, kültürü ve kimliği günlük siyasi hesapların çok daha ötesindedir."

