Çiftçi sayısı yüksek olan illerden olan Aydın'da üreticilerin merakla takip ettiği barajlardaki doluluk oranlarının Temmuz ayı rakamları belli oldu. Aydın İl Koordinasyon Kurulu Toplantısı'nda yapılan sunuma göre Aydın genelinde 23 Temmuz 2025 yılında yüzde 16 olan doluluk seviyesi 23 Temmuz 2026 yılında yüzde 62 oldu. Ayrıca Aydın'da bulunan 20 adet göletin ortalama doluluk oranı ise yüzde 83 oldu.

Paylaşılan 23 Temmuz 2026 verilere göre, 414 milyon metreküp depolama hacmi olan Kemer Barajı'nda doluluk oranı yüzde 60 oldu. 350 milyon metreküp depolama hacmi olan Çine Adnan Menderes Barajı'nda doluluk oranı yüzde 66 oldu. 14 milyon metreküp depolama hacmi olan Gökbel Barajı'nda doluluk oranı yüzde 93 oldu. 195 milyon metreküp depolama hacmi olan İkizdere Barajı'nda doluluk oranı yüzde 47 oldu. 95 milyon metreküp depolama hacmi olan Topçam Barajı'nda doluluk oranı yüzde 80 oldu. 30 milyon metreküp depolama hacmi olan Karpuzlu-Yaylakavak Barajı'nda doluluk oranı yüzde 58 oldu. 22 milyon metreküp depolama hacmi olan Karacasu Barajı'nda doluluk oranı yüzde 93 oldu. 1 milyar 32 milyon metreküp depolama hacmi olan Adıgüzel Barajı'nda doluluk oranı yüzde 20 oldu.

EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü öncülüğünde gerçekleştirilen programda 'Yangın ekolojisi, bütüncül yangın yönetimi ve ekolojik restorasyon' konusu işlendi. Programa konuşmacı olarak Oregon Eyalet Üniversitesi Orman Fakültesi'nde misafir öğretim üyesi olarak bütüncül yangın yönetimi alanındaki araştırmalarını sürdürmekte olan Yangın Ekoloğu Doç. Dr. Okan Ürker katıldı.

Konuşmasında ilginç konulara değinen Doç. Dr. Ürker, orman yangınlarının yalnızca söndürülmesi gereken afetler değil, aynı zamanda ekolojik, sosyal ve ekonomik boyutları olan süreçler olduğunu belirtti.

Akdeniz ekosistemlerinde yangınların binlerce yıldır varlığını sürdürmekte olduğunu, ancak iklim değişikliği, arazi kullanımındaki değişimler, kırsal nüfusun azalması ve yakıt yükünün birikmesi nedeniyle günümüzde yangınların sıklığı, büyüklüğü ve etkilerinin değiştiğini kaydeden Doç. Dr. Okan Ürker, 1950'li yıllardan itibaren orman kanunu ile zarar verdiği gerekçesi ile ormandan uzaklaştırılan başta keçiler olmak üzere otçul hayvanların aslında orman zararlısı değil ormanı yangınlardan koruyan önemli unsurlar olduğunu belirtti.

'Türkiye'de keçi otlatmanın ormancılık yönetiminden dışlanışı yangın felaketlerini arttırdı'

Türkiye'de 1950'den itibaren 6831 sayılı Orman Kanunu ve çeşitli yönetmeliklerle keçilerin ormanda otlatılmasının yasaklanmasının ardından yangınların büyük felaketlere dönüştüğünün altını çizen Doç Dr. Ürker, 'Anadolu'da keçi otlatması yüzyıllardır kırsal yaşamın ayrılmaz bir parçası olmuş, özellikle kızılçam, meşe ve maki ekosistemlerinde geleneksel arazi yönetiminin önemli bir unsuru olarak yer almıştır. Ancak 1950'lerden itibaren, 6831 sayılı Orman Kanunu ve çeşitli yönetmeliklerle keçi otlatması orman alanlarından büyük ölçüde yasaklanmış, bu durum hem ekolojik hem de sosyo-ekonomik sonuçlar doğurmuştur. Bu politika ile amaçlanan genç fidanların korunması ve erozyonun önlenmesi olsa da uzun vadede otlatmanın yokluğu orman altı yakıt yükünün hızla artmasına neden olmuştur. Özellikle son 5 yılda yaşanan mega yangınlar, bu 'yakıt birikiminin' nasıl bir risk oluşturduğunu acı bir şekilde göstermiştir. Diğer yandan, kırsalda özellikle orman-kır kenarlarında otlatma yapan üreticiler geçim kaynaklarının kısıtlanması, hayvancılığın daralması ve kırsaldan kente göç gibi sorunlarla karşılaşmıştır' dedi.

'Ormanda otlayan hayvanlar yangının yayılım hızını düşürür'

Ormanda otlayan hayvanlar yerdeki yanıcı bitkileri yiyip alan temizliği yaptıkları için bu alanlarda yangın çıksa bile yayılmadan söndürüldüğünü belirten Ürker, 'Silvo pastoralizm; orman, mera ve hayvancılığın entegre edildiği, sürdürülebilir arazi kullanım modeli olarak tanımlanır. Bu sistem, otlatma yapan hayvanların (keçi, koyun, sığır, at vb.) orman altı ve çevresindeki yanıcı ot, çalı ve ibre-yaprak birikimlerini doğal olarak azaltmasını sağlar. Yangın öncesi dönemde bu tür biyolojik yakıt azaltımı; İnce yanıcıların (ot, ibre-yaprak, ince dal) yoğunluğunu azaltır. Yangın yayılım hızını düşürür. Avrupa'nın Akdeniz kuşağında, keçi, koyun, sığır ve at gibi otlayan türlerin geleneksel yöntemlerle orman altı örtüsünü temizlemesi, yangın riskini azaltmanın yanı sıra mikro iklim şartlarını iyileştirmekte, toprak nemini korumakta ve biyoçeşitliliği desteklemektedir. Portekiz ve İspanya iş birliğinde Galiçya ve Bask Bölgelerinde, orman ürünleri (mantar, odun) ile hayvancılığı entegre eden otlatma modellerinin uygulanması sonucunda orman yangınına dirençli ekosistemler oluşturmak amacıyla yürütülen ve halen devam eden LIFE SILFORE Projesi'nin öncül sonuçları bir hayli çarpıcıdır. Projenin ilk 3 yılı içinde pilot alanlarda yangın sıklığı ve yoğunluğunda düşüşe bağlı olarak, projenin ana hedefi olan yanıcı madde yükünün yüzde 40-60 oranında azaltılmasının sağlandığı anlaşılmaktadır. Buna mukabil, projenin ilk 3 yılı içerisinde otlatma yapılan alanlardaki otsu bitki çeşitliliğinde yüzde 25 artış ve yerel topluluklarda yangın bilinci ve hazırlık düzeyinin yükselmesi gibi önemli kazanımlar dikkati çekmektedir' diye konuştu.

'İspanya'nın Endülüs Bölgesi'nde 220 çoban ve sürüleri ile yangına karşı mücadele veriliyor'

Türkiye'de yaklaşık 76 yıldır zarar verdiği gerekçesi ile çobanlar ve sürüleri ormandan uzaklaştırılırken, İspanya'da devlet eliyle ormanların yangınlara karşı çobanlar ve sürüleri ile korunduğunu belirten Doç. Dr. Okan Ürker, 'İspanya'nın Endülüs Bölgesinde yaklaşık 6000 hektar alanda, 220 çoban ve sürüleri ile yürütülen RAPCA (The Andalusian grazing-firebreaks Network) isimli bir pilot projede ise 'akıllı tasma' ve 'sanal çit' teknolojileri entegre edilerek hayvanların yüksek riskli alanlarda kontrollü biçimde otlatılması sağlanıyor. Böylece ormandaki yakıt yükü hedefli olarak düşürülüyor. Bu program kapsamında çobanlara yıllık otlatma planı ve reçeteler verilmekte, belirlenen alanlarda kontrollü otlatma yapılmakta, nihayetinde orman altı yakıt yükü düşürülerek yangın yayılımı azaltılmaktadır' diyerek aynı sistem Türkiye'de uygulanarak hem yangınların büyümesinin önlenebileceğini hem de ülkeye ciddi bir ekonomik gelir sağlanabileceğini ifade etti.

Önceki gece Kuşadası'nda kumsala çıkan bir Caretta caretta (İribaşlı Deniz Kaplumbağası), ilk yuva yapmaya çalıştığı alanın taşlık olması nedeniyle başka bir noktaya yöneldi. İkinci denemesinde de uygun zemini bulamayınca üçüncü kez yuva kazmaya başladı ve bu kez başarılı oldu. Yaklaşık bir saat süren yumurtlama sürecinin ardından yuvasını özenle kapatarak yaşam alanı olan denize geri döndü. Gelen ihbar üzerine Caretta caretta'nın yuva yaptığı alan kontrol altına alındı. Doğa Koruma ve Milli Parklar Söke Şefliği, Kuşadası Belediyesi ekipleri ve EKODOSD iş birliğiyle yuva, koruma kafesiyle güvence altına alındı.

Konu ile ilgili açıklamalarda bulunan EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, 'Kuşadası'ndan başlayıp Dilek Yarımadası Büyük Menderes Deltası Milli Parkı'na kadar uzanan yaklaşık 20 km'lik kumsallar, binlerce konutta konaklayan on binlerce tatilci tarafından kullanılmaktadır.

Kuşadası'nda 2012 yılında eski Mersin Otel önünde bir Caretta caretta'nın yuva yapmasının ardından, her yıl artarak devam eden yuvalamalar, kıyılarımızın bu nadir deniz canlıları için önemli bir üreme alanı olduğunu göstermektedir. Denizden gelerek kumsalda yuvasını kazan ve yumurtalarını bırakan Caretta caretta'lar bize çok önemli bir gerçeği hatırlatıyor: Bu kumsallar yalnızca bize ait değil. Yaklaşık 120 milyon yıldır yeryüzünde varlığını sürdüren bu kadim canlılar, bizlerden çok önce bu kıyıları kullanıyordu. Bugün onları misafir değil, bu doğal yaşamın gerçek sahiplerinden biri olarak görmeli; nesillerini sürdürebilmeleri için kumsalları koruyarak kullanmalıyız. Kumsallarda vakit geçirirken çevremizi temiz tutmalı, gördüğümüz atıkları toplayarak çöp konteynerlerine atmalı ve doğal yaşamı olumsuz etkileyecek davranışlardan kaçınmalıyız. Kumsalları paylaşalım, yaşamı koruyalım. Çünkü bu kıyılar yalnızca insanların değil, milyonlarca yıldır burada yaşamını sürdüren Caretta caretta'ların da evidir' dedi.

Gece saatlerinde kumsalda bulunan site sakinleri Caner Ataman ve Mete Yaman tarafından fark edilen deniz kaplumbağasıyla ilgili Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği'ne bilgi verilmesi üzerine yapılan incelemede, yeni yuvanın yaklaşık 20 gün önce tespit edilen ilk yuvanın yakınına yapıldığı belirlendi.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Söke Şefliği, Didim Belediyesi Veteriner İşleri Müdürlüğü ekipleri ve EKODOSD'un iş birliğiyle yuvanın yeri belirlenerek etrafı tel kafesle çevrildi ve koruma altına alındı.

Didim Parlamenterler Sitesi'nde yaşayan ve 2019 yılından bu yana deniz kaplumbağası yuvalarının korunmasına gönüllü olarak katkı sağlayan Mina ve Kuzey Soydaş kardeşler de koruma çalışmalarına destek verdi.

Kuzey Soydaş, en büyük amacının kendisi gibi doğaya gönül veren çocukların sayısının artmasına katkı sağlamak ve deniz kaplumbağalarının korunmasına yönelik farkındalığı geliştirmek olduğunu ifade etti.

Uzun yıllardır kuraklık ile boğuşan Büyük Menderes Nehri, geçtiğimiz aylarda etkili olan yağışlarla birlikte suya kavuşmuş geçtiği il ve ilçelerdeki bazı bölgelerde ise taşkına sebep olmuştu. Taşkın sonrasında birçok arazi sular altında kalırken, bölgede başlatılan çalışmalarla da taşkının izleri siliniyor. Bu kapsamda Büyük Menderes Nehri'nde toplu makine çalışmalarını sürdüren ekiplerin bölgede ıslah çalışmaları sürüyor. Tarım arazilerini ve yerleşim alanlarını güvence altına alacak çalışmalar, belirlenen takvim doğrultusunda yürütülürken, en kısa zamanda tamamlanması bekleniyor.

Aydın'ın Söke ilçesinde bulunan Argavlı Sulak Alanı'nın korunmasına yönelik önemli kararlar alındı. Mahalli Sulak Alan Komisyonu toplantısında, bölgede uzun süredir çevre kirliliğine neden olan kaçak hafriyat ve moloz dökümlerinin önlenmesi amacıyla çeşitli tedbirler hayata geçirilecek. Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü tarafından yapılan açıklamaya göre, 04.04.2014 tarihli Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği kapsamında gerçekleştirilen Mahalli Sulak Alan Komisyonu toplantısı, Aydın Vali Yardımcısı Mehmet Yüce başkanlığında Aydın Valiliği toplantı salonunda yapıldı. Toplantıya ilgili kurumların yanı sıra EKODOSD da katıldı. Toplantıda, Argavlı Mahallesi'nde 'Diğer Sulak Alanlar' kapsamında bulunan bölgede çöp, hafriyat, moloz ve çeşitli atıkların dökülmesinin önüne geçilmesine yönelik çözüm önerileri değerlendirildi. Bu kapsamda mevcut hafriyat döküm sahasının sulak alan dışındaki uygun bir noktaya ve Söke ilçe merkezine daha yakın bir alana taşınması için gerekli çalışmaların yapılmasına karar verildi.

Alınan kararlar doğrultusunda bölgeye kamera sistemi kurulması, alanın düzenli olarak denetlenmesi ve hafriyat ile moloz atıklarının lisanslı geri dönüşüm tesislerine yönlendirilmesi de kararlaştırıldı. Ayrıca ilgili kurumların denetimlerini artırması, kaçak döküm yapanlar hakkında idari ve cezai işlemlerin uygulanabilmesi amacıyla Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile Aydın Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü'ne bildirim yapılması kararı alındı.

Komisyon toplantısında, alanın daha etkin korunabilmesi amacıyla ek fotokapan sistemlerinin kurulması ve kaçak dökümlerin önlenmesine yönelik çalışmalara destek vermesi için Söke İlçe Jandarma Komutanlığı'nın sürece dahil edilmesi de uygun bulundu. Jandarma Komutanlığı'nın bir sonraki Mahalli Sulak Alan Komisyonu toplantısına katılım sağlamasına oy birliğiyle karar verildi.

EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, Argavlı Sulak Alanı'nın çok sayıda canlı türüne ev sahipliği yapan ve ekolojik denge açısından büyük önem taşıyan hassas bir bölge olduğunu belirterek, uzun yıllardır devam eden kaçak hafriyat ve moloz dökümlerinin doğal yaşam üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti. Sürücü, alınan kararların kısa sürede uygulanmasını temenni ettiklerini belirterek, EKODOSD olarak sürecin takipçisi olmaya ve doğanın korunması için ilgili kurumlarla iş birliği içinde çalışmayı sürdüreceklerini kaydetti.

Özellikle pandemi sonrası kırsal yaşamın daha fazla tercih edilmesi, yazlık konut talebinin artması ve yatırım amaçlı gayrimenkul alımları, doğal alanlardaki yapılaşmayı önemli ölçüde hızlandırdı. Dağ yamaçları, yaylalar, zeytinlikler ve tarım arazilerinde artan inşaat faaliyetleri, doğal peyzajın değişmesine ve yeşil alanların giderek azalmasına neden oluyor.

Uzmanlar, plansız ve kontrolsüz yapılaşmanın yalnızca doğal yaşamı değil, tarımsal üretimi, su kaynaklarını ve ekolojik dengeyi de olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor. Verimli tarım arazilerinin betonlaşmasının gıda güvenliği açısından uzun vadede ciddi riskler oluşturabileceği belirtilirken, doğal alanların kaybedilmesinin iklim değişikliğinin etkilerini daha da artırabileceği ifade ediliyor.

Çevre bilimciler, son yıllarda artış gösteren orman yangınları, kuraklık, aşırı sıcaklar ve ani sel olaylarının, doğanın dengesinin korunmasının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koyduğunu belirtiyor. Bu nedenle yeni yapılaşmaların bilimsel veriler ışığında, çevreyi ve doğal kaynakları koruyacak planlamalar doğrultusunda gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Şehir plancıları ise sürdürülebilir kentleşmenin önemine dikkat çekerek, konut ihtiyacının karşılanmasının doğal alanların tahrip edilmesi anlamına gelmemesi gerektiğini ifade ediyor. Uzmanlara göre, büyüyen şehirlerle birlikte yeşil alanların korunması, tarım arazilerinin amaç dışı kullanılmasının önlenmesi ve çevreye duyarlı imar politikalarının uygulanması, gelecek nesiller için yaşanabilir bir çevrenin en önemli güvenceleri arasında yer alıyor.

Doğal alanların hızla yapılaşmaya açılması nedeniyle "dağ taş ev oldu" söylemi toplumda giderek daha sık dile getirilirken, uzmanlar kalkınma ile doğa korumanın birlikte yürütülmesi gerektiğini belirterek, plansız yapılaşmanın uzun vadede hem çevresel hem de ekonomik açıdan ağır sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.

Geçtiğimiz günlerde Kuşadası'nda balık tutmak için tekneyle denize açılan amatör balıkçılar tarafından ayağına kaldırım taşı bağlı denizde çırpınan bir caretta caretta bulunmuş, ayağındaki ip balıkçılar tarafından kesilerek deniz kaplumbağası kurtarılmıştı.

Pamucak Sahili'nde ikinci vaka

İzmir'in Selçuk ilçesi ile Aydın'ın Kuşadası ilçesinde bulunan Pamucak Sahili'nde insanlık dışı olayın tekrarı yaşandı. Pamucak sahilindeki bir büfede çalışan Ufuk Alaca, denizde hareketsiz halde duran deniz kaplumbağasını fark ederek kıyıya çıkardı. Durumun bildirilmesi üzerine Selçuk İlçe Tarım Müdürlüğü ekipleri harekete geçerken, konu Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği'ne (EKODOSD) bildirildi. Olay yerine gelen dernek Başkanı Bahattin Sürücü, kaplumbağanın genç bir Yeşil Deniz Kaplumbağası (Chelonia mydas) olduğunu belirledi. Yapılan incelemede hayvanın kabuğunda derin bir kesi izi bulunduğu, ön yüzgeçlerinden birine ise iple bağlanmış parke taşı olduğu ve telef olduğu tespit edildi.

EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, 'Geçtiğimiz günlerde yaşanan olayla benzer şekilde, bir deniz kaplumbağasının yüzgecine ip ve taş bağlanmış olması bizleri derinden üzmüştür. Bunu kimin ya da kimlerin yaptığı bilinmemektedir. Ancak canlılara yönelik bu tür bir davranış kabul edilemez. Bu, doğaya ve yaşam hakkına karşı yapılmış son derece üzücü ve insanlık dışı bir eylemdir. Bugüne kadar bölgemizde bu tür olaylarla karşılaşmamıştık. Son bir hafta içerisinde benzer iki olay yaşanması, konunun ciddi şekilde araştırılması gerektiğini göstermektedir. Olayla ilgili olarak gerekli incelemelerin yapılması amacıyla ilgili kurumlara ve Sahil Güvenlik birimlerine bilgi verilmiştir. Denizde veya kıyılarda bu tür olaylara tanık olan vatandaşlarımızın, vakit kaybetmeden Sahil Güvenlik Komutanlığı'na ve ilgili kurumlara bilgi vermeleri, deniz canlılarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır 'dedi.

Aydın'ın Efeler ilçesinde bir iş yerinin deposuna giren nesli koruma altındaki oklu kirpi, ekiplerin koordineli çalışmasıyla zarar görmeden kurtarıldı. İş yerinin deposuna inen Muharrem Ovgiş, yanından iri bir şeyin geçtiğini fark etti. Ne olduğunu anlayamayan Ovgiş, cep telefonunun ışığıyla baktığında hayvanın, oklu kirpi olduğunu fark ederek durumu Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği'ne (EKODOSD) bildirdi. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, durumu öğrenerek Doğa Koruma ve Milli Parklar Aydın İl Müdürlüğü'ne bildirdi. İhbar üzerine verilen adrese giden doğa koruma ekipleri, yaptıkları incelemede, hayvanın nesli koruma altında olan yetişkin bir oklu kirpi olduğunu tespit etti. Efeler Belediyesi Veteriner İşleri Müdürlüğü ekiplerinin de desteğiyle kurtarma operasyonu gerçekleştirildi. Oklu kirpinin güvenle kurtarılması için adeta seferber olan ekipler, yaklaşık 3 saat süren çalışmanın ardından uyuşturucu iğne yardımıyla oklu kirpiyi uyutarak güvenli şekilde bulunduğu yerden çıkardı. Koruma altına alınan oklu kirpi, gerekli sağlık kontrollerinin tamamlanmasının ardından yeniden doğal yaşam alanına bırakılacak.

'Ne olduğunu bilmediğim için korktum'

Oklu kirpiyi fark ederek durumu EKODOSD'a bildiren Muharrem Ovgiş, ilk kez böyle bir şey ile karşılaştığını ifade ederek 'Sabah saatlerinde depoya inmiştim. Birden önümden irice bir hayvanın geçtiğini gördüm. Ne olduğunu bilmediğim için korktum. Sandalyenin altına doğru girdi. Cep telefonumun ışığıyla baktığımda oklarını gördüm ve kirpi olduğunu anladım. Sonra Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği'ni (EKODOSD) aradım. Durumu anlattım. Onlar da biz gelip bakacağız dediler. Bahattin başkan yönlendirdi. Onun sonucunda arkadaşlar geldi, ilgilendiler' dedi.

'Yaban hayvanlarını artık şehir merkezlerinde sıkça görmekteyiz'

Yaban hayvanlarının artık sıkça şehir merkezlerinde göründüğünü ifade eden EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, 'Aydın'daki bir atölyeden aradılar bizi ve atölyenin depo kısmına bir yaban hayvanının girdiğini, kirpiye benzediğini söylediler. Daha sonra onlardan video ve fotoğraf göndermelerini istedik. İncelediğimizde bunun nesli koruma altında olan bir oklu kirpi olduğunu anladık. Hiçbir müdahalede bulunmamalarını söyledik. Biz de hemen Milli Parklar Müdürlüğü'ne haber verdik. Onlar da ekiplerini hazırlayarak olay yerine gelmişler ve onu uyutarak teslim almışlar. Tabi bu tip yaban hayvanlarını artık şehir merkezlerinde sıkça görmekteyiz. Tabi bunun birçok nedeni var. Bu oklu kirpinin de arkadaşın bahsettiğine göre yan tarafta bulunan pazar alanına gelerek artıklardan beslenmek için geldiğini düşünüyoruz' şeklinde konuştu.

Ayrıca Sürücü, bu tür durumlarda vatandaşların hayvana müdahale etmeden yetkililere haber vermesinin önemine dikkat çekti.

Aydın Efeler ilçesinin tepesinde bulunan ve yaz geceleri serin olduğu için vatandaşların akın ettiği Aytepe Mesire Alanı, bir gecede adeta çöplüğe döndü. Yerel yönetimlerin vatandaşların daha rahat vakit geçirmesi için çöp bidonu ve çeşme bulundurduğu Aytepe Mesire Alanı'nın durumu sabah bölgeye gelen vatandaşları şaşırttı. Gece bölgede piknik yapıp vakit geçiren şahısların çevreye gelişigüzel attığı çöpler ve temizlemeden bıraktıkları masalar nedeniyle güzelim park bir gecede çöplüğe döndü.

Kamuya açık ortak alanların duyarlı kullanılmasını isteyen vatandaşlar, 'Yerel yönetimler şehrin en güzel yerini halka açmış ve binlerce kişi buraya gelip hem piknik yapıyor hem de serinliyor. Ancak sorumuz kişilerin oluşturduğu bu kirlilik alandan başka insanların faydalanmasına engel oluyor' diye konuştular.

Türkiye'nin en sıcak illeri arasında yer alan Aydın'ın şehir merkezine yakın serinleme bölgelerinden olan İkizdere Barajı bölgesi bilinçsiz kişiler tarafından adeta çöplüğe çevrildi. Gerek hafta sonu gerekse hafta içi denize ve yaylaya gidemeyenler için alternatif serinleme yeri olarak görülen bölgedeki çöplere dikkat çeken vatandaşlar ise yangın riskine dikkat çekerek duyarlılık çağrısında bulundu.

Özellikle cam ve plastik şişelerin birer mercek gibi ısı topladığına ve kuru otları tutuşturduğunu ifade eden vatandaşlar, çöplerin yangına davetiye çıkardığına dikkat çekerek tepki gösterdi.

Uzmanlar, güneş ışınlarının dik açıyla geldiği bu günlerde doğaya bırakılan şeffaf plastik ve cam şişelerin içindeki su kalıntılarıyla birlikte birer mercek görevi gördüğünü ve güneş ışığının altındaki kuru otları saniyeler içinde tutuşturarak orman yangınlarına neden olabildiğini hatırlattı.

Hava sıcaklıklarının artması ve doğanın canlanmasıyla birlikte Efeler'in dört bir yanında renk cümbüşü yaşanmaya başladı. Kırmızı, sarı, mor, pembe ve beyaz tonlarındaki çiçekler cadde ve sokakları renklendirirken, site bahçeleri ile yeşil alanlar da görsel şölen sundu. Vatandaşların günlük yaşamlarına renk katan çiçekler, ilçeye ayrı bir güzellik kattı. Özellikle parklar, refüjler ve peyzaj düzenlemelerinin bulunduğu alanlarda yoğun olarak görülen çiçekler, hem ilçe sakinlerinin hem de ziyaretçilerin beğenisini topladı. Vatandaşlar, rengarenk görüntülerin yaz aylarının gelişini müjdelediğini belirterek oluşan manzaraların kenti güzelleştirdiğini ifade etti.

Aydın-İzmir karayolunun yapımı devam ediyor. Karayolları tarafından yapımı devam eden Erbeyli-Kardeşköy yolu çalışması kapsamında Erbeyli Mahallesi çıkışında refüj bariyer ile kapatıldı. Yolun kapanmasıyla birlikte 7 mahalleden gelen araçlar, 1 kilometre ilerde U dönüşü yapmak zorunda kalıyor. Kapanmaması için yolun yapımına ilk başlandığında muhtarlar karayollarına dilekçe verdi. Karayolları tarafından dilekçeye red geldi. Gerekçe olarak kavşak metrajının tutmadığı bildirildi. Bunun üzerine muhtarlar İncirliova ilçe merkezinden Erbeyli çıkışına kadar ki bütün kavşakların ölçümünü yaptıklarında karayollarının red gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını iddia etti. Buna rağmen Karayolları ekipleri youn orta kısmındaki refüjü bariyer ile kapattı. İki gündür sürücüler 1 km ilerde U dönüşü yaparak Aydın ve İncirliova'ya ulaşım sağlayabiliyor. Yayalar ise bariyerin üzerinde atlamak zorunda kalıyor. Yaya geçidinin de olmadığı kavşakta muhtarlar basın açıklaması yaptı.

Açıklamaya, Akçeşme Muhtarı Esra Türkeri, Arzular Mahallesi Muhtarı Ümit Özkan, Eğrek Muhtarı Fatih Cihan, Meşeli Muhtarı Bülent Yavuz, İsafakılar Muhtarı Zeynel Gündoğdu, İncirliova Muhtarlar Derneği Başkanı Tuncay Yaldızer katıldı.

Konuya ilişkin açıklama yapan Erbeyli Mahalle Muhtarı Tunç Aydın şunları söyledi: 'Erbeyli merkezi bir köydür. Bu yol Aydın'a bağlı 7 mahalleye hizmet etmektedir. Mahalle muhtarları olarak 8 Ocak 2026'da karayollarına dilekçe verdik. 15 Şubat'ta bu dilekçemize red oyu geldi. Cevapta kavşak metrajının tutmadığı yazıyordu. Biz tüm muhtar arkadaşlarımızla birlikte İncirliova merkez ışıkları ile Hürriyet Mahallesi ışıkları arasında ölçüm yaptık. Hürriyet Mahallesi muhtarlığı ile sanayi kavşağı arasındaki metraj ölçümünü yaptık. Buraların ölçümünü yaptığımız zaman oranın bizim bu Erbeyli'ye göre daha kısa olduğunu gördük. Karayollarının çözüm odaklı bu konuya yaklaşmadığını düşünüyoruz' dedi.

Muhtar Aydın açıklamasının devamında, 'Bariyerin kaldırılıp buraya bir ışıklandırma yapılarak vatandaşın mağduriyetinin giderilmesini istiyoruz. Bu yol kapandığından dolayı 1 km ilerde U dönüşü yapmak zorunda kalıyoruz. İnsanların buradan İncirliova ve Aydın'a gitmesi durumunda bariyerlerin üzerinden atlaması mümkün değil. Yayalar da düşünülmemiş. Bu yolun kapanmasıyla birlikte 1 km ilerdeki ışıklardan dönüyor. Orası da okullar bölgesi olduğu için kavşakta ister istemez bir yoğunluk oluşuyor. Bu trafiği kaldırmayacağını düşünüyoruz. Ayrıca buradan traktör, kamyon ve motosiklet gibi araçların ana yola çıkışında sürücüler zor anlar yaşıyor. Akçeşme, Hamitler, Arzular, Eğrek, İsafakılar, Çarıklar ve Meşeli Mahalleleri bu yolun kapanmasından dolayı bundan olumsuz etkilendi' diyerek yetkililere seslendi.

Turizm sezonu başlaması ile birlikte Aydın'ın Kuşadası, Didim, Muğla'nın Bodrum, Milas, Marmaris, Fethiye gibi turizm beldelerinde yoğunluk başladı. Ancak sahilden Pazar yerlerine kadar her tarafı işgal eden ve artık sürüler halinde dolaşmaya başlayan yaban domuzları ise ciddi sorun olmaya başladı.

Zaman zaman tezgahtaki ürünleri yemeye kalkan zaman ise sahilde vatandaşların bir kenara bıraktığı kumanyalarına bile saldırmaya başlayan yaban domuzları bu defa Kuşadası'nda kendi türüne yemeye kalkarken görüntülendi. Kuşadası Sahil yolunda ilerleyen bir grup yaban domuzu Yolcu limanının önüne geldiğinde sürüdeki büyük domuzlar, kendilerinden küçük olan bir domuzu yemek için ısırmaya başladı. Kameralara yansıyan korkunç olay görenleri şaşırtırken özellikle sahil beldelerinde şehre inen yaban domuzları sorunun her geçen gün arttığı ve vatandaşın ve esnafın bu soruna çözüm beklediği bildirildi.

Aydın'ın Kuşadası ilçesi kıyılarında bir süredir yaralı halde dolaşan caretta caretta, Güzelçamlı Limanı'nda yakalanarak koruma altına alındı. İlk belirlemelere göre bir deniz aracı çarpması sonucu yaralandığı tahmin edilen kaplumbağanın karapasında kırık oluştuğu ve ağır travma geçirdiği tespit edildi. Yaralı deniz kaplumbağası, tedavi edilmek üzere Muğla'nın Dalyan bölgesinde bulunan Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi'ne (DEKAMER) sevk edildi. Merkezde yapılan ilk müdahalede kaplumbağanın genel muayenesi ve temizliği gerçekleştirilirken, yara bakımı ve pansumanı yapıldı. Uzman ekipler tarafından röntgen çekimleri ve kan biyokimya analizleri tamamlanan caretta caretta için antibiyotik tedavisine başlanırken, sıvı, vitamin ve mineral desteği de sağlandı. Kaplumbağanın tedavi sürecinin dikkatle sürdürüldüğü öğrenildi.

Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü ise yaptığı açıklamada, deniz araçlarının kıyıya yakın bölgelerde yüksek hızla seyretmesinin bu tür yaralanmalara neden olabildiğine dikkat çekti. Sürücü, sadece deniz canlılarının değil, denizde yüzen insanların da benzer risklerle karşı karşıya kalabileceğini belirterek, kıyı kesimlerinde düşük hız ve dikkat çağrısında bulunarak 'Deniz araçlarının kıyı bölgelerinde süratli seyretmeleri, bu tür üzücü olayların yaşanmasına neden olabiliyor. Sadece deniz kaplumbağaları değil, denizde yüzen insanlar da benzer risklerle karşı karşıya kalabiliyor. Bu nedenle deniz araçlarını kullananların özellikle kıyıya yakın alanlarda dikkatli ve düşük hızda seyretmeleri, muhtemel kazaların önlenmesi açısından büyük önem taşıyor. Caretta carettaların üreme döneminde bulunduğumuz bu günlerde kıyı bölgelerinde daha duyarlı ve dikkatli davranılması gerekiyor' dedi.

Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tarafından Aydın'ın 17 ilçesime bağlı 104 köy ve kırsal alanda gerçekleştirilen 2026 yılı leylek sayımları tamamlandı. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, çalışmalara ilişkin yaptığı açıklamada bu yıl popülasyonda artış yaşandığını belirtti. Yapılan sayımlarda, geçmiş yıllarda 16 ilçede görülen leyleklerin bu yıl Kuşadası'nda da görülmesiyle birlikte ilk kez Aydın'ın tüm ilçelerinde kayıt altına alındığı belirtildi. Kent genelinde 447 yuvada toplam 894 ak leylek tespit edilirken, ayrıca 2 kara leylek yuvası da kayıtlara geçti. Geçtiğimiz yıla göre ak leylek sayısında 76 bireylik artış yaşanmasının ise sevindirici bir gelişme olduğunu ifade eden EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, leyleklerin en yoğun görüldüğü bölgeler arasında Kuyucak, Bozdoğan, Nazilli, Köşk, Yenipazar, İncirliova, Koçarlı ve Söke ilçelerinin öne çıktığını ve bu yıl en fazla leyleğin görüldüğü yerin de Azizabat Mahallesi olduğunu belirtti. Geçen yılın lideri olan Yamalak Mahallesi ise bu yıl ikinci sırada yer aldı. Geçmiş yıllara göre Çakırbeyli ve Ovakaraağaç mahallelerinde ciddi düşüş görüldüğünün altını çizen Sürücü; 'Almanya'daki NABU biyologlarından Hans-Jürgen Stork tarafından 1969 yılında Germencik'e bağlı Ovakaraağaç'ta yapılan araştırmalarda 50'nin üzerinde yuva tespit edildiği biliniyor. Aynı bölgede Hans-Jürgen Stork ile birlikte 2013 yılında yaptığımız çalışmada 18 yuva belirlenmişti. Bu yıl ise yuva sayısının yalnızca 4'e düşmesi, kırsal ekosistemlerde bazı bölgelerde yaşanan değişimin ne kadar hızlı ilerlediğini açıkça ortaya koyuyor. Bu düşüşlerin nedenlerinin ortaya çıkarılması amacıyla bilim insanlarıyla birlikte yeni araştırmalar yapılması için girişimlerde bulunacağız. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş ve ekibiyle birlikte leylek halkalama çalışmalarının sürdürülmesi için yeni bir çalışma başlatılacak' şeklinde konuştu.

'Yuvalarda büyüyen her yavru, biyolojik çeşitliliğin geleceğini temsil ediyor'

Yuvaların büyük kısmının elektrik direklerine kurulduğunu ifade eden Sürücü, 240 yuvanın demir platformlar üzerinde, 165'inin platformsuz direklerde, 26'sının yüksek gerilim hatlarında, 4'ünün bacalarda ve 12'sinin cami kubbelerinde bulunduğu tespit ettiklerini söyledi. Elektrik hatları üzerinde bulunan riskli yuvalara demir platformlar yerleştirilerek leyleklerin güvenliğinin artırıldığını sözlerine ekleyen Sürücü; 'Yuvalarda genellikle 3-5 yavru görülürken, kuluçka sürecinin tamamlanmasıyla birlikte yavru sayılarının daha da artması bekleniyor. Ancak yuvalarda görülen plastik, ip, kumaş ve benzeri insan kaynaklı atıklar yavrular için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Bu maddeler yavruların sakatlanmasına ve ölümlerine neden olabiliyor. İçinden elektrik telleri geçen ve ciddi tehdit oluşturan yuvalara demir platform takılarak leyleklerin güvenliği sağlandı. Sayım çalışmaları sırasında köylerde yaşayan vatandaşlarla leylekler üzerine uzun sohbetler edildi, eski hikayeler, hatıralar ve yaşanmışlıklar paylaşıldı. Köylüler, leylekleri adeta ailelerinden biri gibi gördüklerini, gün boyu onları izlemenin kendilerine huzur verdiğini anlattılar. Yavrularıyla birlikte göçe çıktıklarında ise köyün sessizleştiğini, içlerinde derin bir boşluk kaldığını söylediler. Leylekler, sulak alanlardan, tarım arazilerinden taşıdıkları kurbağa, balık, yılan ve çeşitli canlılarla yavrularını beslerken, çekirge ve danaburnu gibi tarımsal zararlıları tüketmeleri nedeniyle doğal yaşamın olduğu kadar tarımın da önemli destekçileri arasında yer alıyor. Bugünlerde yuvalarda büyüyen her yavru, aslında kırsal yaşamın, sulak alanların ve biyolojik çeşitliliğin geleceğini temsil ediyor. Leyleklerin gökyüzünden eksildiği bir coğrafyada, doğanın sesi de giderek azalacaktır. Yavruların büyüme aşamasında olduğu bugünlerde, çocuklu ailelerin leyleklerin bulunduğu köylere giderek çocuklarını doğayla buluşturması büyük önem taşıyor. Çocukların leyleklerin besin arayışlarını ve yavrularını nasıl büyüttüklerini gözlemlemeleri, doğayı tanımaları açısından unutulmaz bir deneyim olacak, doğayı tanıyan çocuklar, gelecekte onu koruyan bireylere dönüşecektir' dedi.

Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Koordinasyon ve Tarımsal Veriler Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen Kuraklıkla Mücadele Projesi kapsamında, aylık fenolojik gözlem çalışmaları Çine ve Karpuzlu ilçelerimizde gerçekleştirildi. Tarımsal üretim alanlarında yapılan incelemelerde; farklı ürün gruplarının gelişim süreçleri, iklim şartlarının etkileri ve kuraklığın tarımsal üretime yansımaları yerinde değerlendirildi.

Aydın Tarım ve orman İl Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada, 'İl ve İlçe Müdürlüklerimiz teknik personelleri tarafından düzenli olarak sürdürülen bu çalışmalar sonucunda hazırlanan Fenolojik Gözlem Raporları, her ay Tarım Reformu Genel Müdürlüğüne iletilerek tarımsal planlama ve kuraklıkla mücadele çalışmalarına katkı sağlamaktadır' denildi.

Aydın'ın 1.5 asırlık rüyası olan ve 10 Ekim 2020 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından hizmete açılan o dönem Avrupa'da birinci dünyada ise 5. en yüksek silindirle sıkıştırılmış beton baraj olarak hizmete açılan Çine Adnan Menderes Barajı geçen yıl tarihinin en düşük seviyesini görmüştü. Adeta kuruma noktasına gelen 136.5 metre temel yüksekliğine sahip Çine Adnan Menderes Barajı bu yıl bol ve bereketli geçen yağışların ardından dolma seviyesine yaklaştı. Sulama, taşkın koruma ve enerji üretim maksatlı inşa edilen, Çine, Aydın, Koçarlı ve Söke Ovası'nı besleyen 350 milyon metreküp depolama hacmine sahip Adnan Menderes Barajı'nın son durumu yüzleri güldürdü.

Geçen yıl ciddi su sıkıntısının yaşandığı Aydın'da bu yıl çiftçilerin sulama yönünden rahat bir sezon geçirmesi bekleniyor. Çine Adnan Menderes Barajı; Çine Ovası'nda 6 bin 279 hektar, Koçarlı Ovası'nda 13 bin 79 hektar, Söke Ovası'nda 3 bin hektar olmak üzere toplam 22 bin 358 hektar araziyi sulayacak.

Kuşadası ilçesinde, yüksek katlı binalardan evlere düşen ebabil kuşlarıyla ilgili ihbarlar artarken, duyarlı vatandaşların yardımıyla bir ebabil yeniden gökyüzüne bırakıldı. Kuşadası'nda bir vatandaş tarafından evinin banyosundaki küvete düşmüş halde bulunan ebabil kuşu, Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) ekiplerine teslim edildi. Yapılan kontrollerde sağlıklı olduğu belirlenen kuş, ekipler tarafından yeniden doğal yaşam alanına, gökyüzüne bırakıldı.

Evlere düşen ebabil kuşlarının yaralı olup olmadığının kontrol edilmesini, sağlıklı olanların ise zarar vermeden yüksek bir noktadan gökyüzüne bırakılmasını isteyen EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, 'Son günlerde hem Kuşadası'ndan hem de yurdun farklı şehirlerinden, yüksek katlı binaların balkonlarına ya da pencerelerden içeri düşen ebabil kuşlarıyla ilgili ihbarlar alıyoruz. Gökyüzünün özgür ruhu olan bu kuşlar, bazen istemeden insan yaşamının içine düşüyor. Ne yazık ki yere indiklerinde, yeniden gökyüzüne dönebilmek onlar için hiç kolay olmuyor. Ebabillerin bacakları vücuda gömülü olduğundan düştükleri yerden havalanamazlar. Bacaksız ve gövdeleri yere yapışık olduğundan kanat çırpamazlar. Onların dünyası gökyüzüdür ve yeniden uçabilmeleri için boşluğa kavuşmaları gerekir. Eğer bir ebabil kuşu balkonunuza ya da evinizin içine düşerse, önce yaralı olup olmadığını kontrol edin. Sağlıklıysa, onu nazikçe avucunuza alın ve yüksek, açık bir alandan gökyüzüne bırakın. O an, bir canlının yeniden özgürlüğüne kavuşmasına tanıklık edeceksiniz. Bu ebabil de duyarlı bir vatandaş tarafından EKODOSD'a getirildi. Ebabiller, yaşamlarının neredeyse tamamını havada geçirir. Uçarken beslenir, su içer, hatta uyurlar. Bir günde binlerce sivrisinek ve uçan böcek tüketerek doğanın dengesine katkı sağlarlar. Bir bölgede ebabillerin çok olması, o bölgedeki sivrisinek ve sineklerin ilaçsız bir şekilde, ekolojik olarak yok olmalarını sağlar' dedi.

Doğal güzelliklerin tanıtılması ve korunması adına çalışmalar yürüten Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), Akdeniz bitki örtüsünün en güzel örneklerinin yer aldığı alanlardan olan Bahçecik Boğazı'na dikkat çekti. Yeterli denetim ve kontrolün olmaması nedeniyle, Bahçecik Boğazı'nda yangın riskinin arttığını ve kimliği belirsiz kişiler tarafından doğaya bırakılan atıklarla alanın kirletildiğini ifade eden EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, yetkililere 'koruma' çağrısında bulundu. Bölgede gerekli önlemlerin alınmaması halinde, birkaç kişinin sorumsuzca yaktığı bir ateş ile değerli alanın geri dönüşü olmayan şekilde kaybedilmesine neden olabileceğine dikkat çeken Sürücü; 'Doğal ve kültürel kaynak değerleri açısından Kuşadası'nın en özel alanlarından biri olan Bahçecik Boğazı, çevre kirliliği ve yangın tehdidi altındadır. Kuşadası'ndaki sivil toplum örgütleri tarafından, alanın 'Tabiatı Koruma Alanı' ve 'Tabiat Parkı' statüsüne alınması amacıyla, 4 bilim insanının hazırladığı raporlar da eklenerek Tarım ve Orman Bakanlığı'na başvuru yapılmıştır. Bugüne kadar olumlu bir yanıt gelmemiştir. Ancak yeterli denetim ve kontrolün olmaması nedeniyle, Bahçecik Boğazı'nda yangın riski artmakta ve kimliği belirsiz kişiler tarafından doğaya bırakılan atıklarla alan kirletilmektedir. Belediye temizlik işleri atılan atıkları temizlese de bunu alışkanlık haline getirenler yine kirletmeye devam ediyor. Geçtiğimiz yıllarda yaşanan Selçuk yangınında, alevler Bahçecik Boğazı'ndaki işletmelere ve Efes'e su taşıyan antik su kemerlerine kadar yaklaşmış, daha büyük bir felaket helikopter müdahalesiyle son anda önlenmiştir. Mesire alanı olmamasına rağmen doğal alanda piknik ateşleri yakılmakta, ormanlık alanın hemen yanında dökülen atıkların yakıldığı açıkça görülmektedir. Bahçecik Boğazı, Kuşadası'nın doğal kalmış son ormanlık ve maki alanlarından biri olup, biyolojik çeşitlilik açısından son derece zengindir. Geofit türlerinin yanı sıra tıbbi ve aromatik bitkileri barındırmaktadır. Ayrıca oklu kirpi, çakal, tilki, sansar, porsuk ve yaban domuzu gibi memeliler için önemli bir yaşam alanı olup, bu canlılar için son doğal sığınaktır. Sürüngenler, böcekler ve kelebekler açısından da zengin olan bu bölge, aynı zamanda balıkçıllar ve diğer su kuşlarının geldiği bir gölete ev sahipliği yapmaktadır. Ormanlık ve makilik alanlarda puhu, şahin, yılan kartalı ve atmaca gibi yırtıcı kuşlar da gözlemlenmektedir. Bu eşsiz doğa alanının korunabilmesi için ilgili tüm kurumların kontrolsüz ve tehdit oluşturan faaliyetlere karşı etkin önlem alması gerekmektedir. İnşaat ve tadilat molozları, çöpler, ev eşyaları gibi pek çok atık, alanın bakir ve ıssız olması nedeniyle doğaya gelişigüzel dökülmektedir. Oysa bu tür ihlallerin tespiti ve cezalandırılması mümkündür. Bahçecik Boğazı'nın tek girişi olan yola yerleştirilecek bir kamera sistemiyle, alana giren araçlar kolaylıkla tespit edilebilir ve caydırıcı yaptırımlar uygulanabilir. Kuşadası'nın hemen yanı başındaki bu doğal zenginliğin yok olmaması için alana ivedilikle koruma statüsü verilmelidir. Aksi halde, birkaç kişinin sorumsuzca yaktığı bir ateş, bu değerli alanın geri dönüşü olmayan şekilde kaybedilmesine neden olabilir. İlgili kurumlardan, moloz ve çöp atıklarının temizlenmesini, ateş yakılmaması için uyarı tabelalarının yerleştirilmesini ve kaçak dökümlerin önlenmesi amacıyla giriş-çıkış noktalarına kamera sistemi kurulmasını talep ediyoruz' dedi.