Aydın Efeler ilçesinin tepesinde bulunan ve yaz geceleri serin olduğu için vatandaşların akın ettiği Aytepe Mesire Alanı, bir gecede adeta çöplüğe döndü. Yerel yönetimlerin vatandaşların daha rahat vakit geçirmesi için çöp bidonu ve çeşme bulundurduğu Aytepe Mesire Alanı'nın durumu sabah bölgeye gelen vatandaşları şaşırttı. Gece bölgede piknik yapıp vakit geçiren şahısların çevreye gelişigüzel attığı çöpler ve temizlemeden bıraktıkları masalar nedeniyle güzelim park bir gecede çöplüğe döndü.

Kamuya açık ortak alanların duyarlı kullanılmasını isteyen vatandaşlar, 'Yerel yönetimler şehrin en güzel yerini halka açmış ve binlerce kişi buraya gelip hem piknik yapıyor hem de serinliyor. Ancak sorumuz kişilerin oluşturduğu bu kirlilik alandan başka insanların faydalanmasına engel oluyor' diye konuştular.

Türkiye'nin en sıcak illeri arasında yer alan Aydın'ın şehir merkezine yakın serinleme bölgelerinden olan İkizdere Barajı bölgesi bilinçsiz kişiler tarafından adeta çöplüğe çevrildi. Gerek hafta sonu gerekse hafta içi denize ve yaylaya gidemeyenler için alternatif serinleme yeri olarak görülen bölgedeki çöplere dikkat çeken vatandaşlar ise yangın riskine dikkat çekerek duyarlılık çağrısında bulundu.

Özellikle cam ve plastik şişelerin birer mercek gibi ısı topladığına ve kuru otları tutuşturduğunu ifade eden vatandaşlar, çöplerin yangına davetiye çıkardığına dikkat çekerek tepki gösterdi.

Uzmanlar, güneş ışınlarının dik açıyla geldiği bu günlerde doğaya bırakılan şeffaf plastik ve cam şişelerin içindeki su kalıntılarıyla birlikte birer mercek görevi gördüğünü ve güneş ışığının altındaki kuru otları saniyeler içinde tutuşturarak orman yangınlarına neden olabildiğini hatırlattı.

Hava sıcaklıklarının artması ve doğanın canlanmasıyla birlikte Efeler'in dört bir yanında renk cümbüşü yaşanmaya başladı. Kırmızı, sarı, mor, pembe ve beyaz tonlarındaki çiçekler cadde ve sokakları renklendirirken, site bahçeleri ile yeşil alanlar da görsel şölen sundu. Vatandaşların günlük yaşamlarına renk katan çiçekler, ilçeye ayrı bir güzellik kattı. Özellikle parklar, refüjler ve peyzaj düzenlemelerinin bulunduğu alanlarda yoğun olarak görülen çiçekler, hem ilçe sakinlerinin hem de ziyaretçilerin beğenisini topladı. Vatandaşlar, rengarenk görüntülerin yaz aylarının gelişini müjdelediğini belirterek oluşan manzaraların kenti güzelleştirdiğini ifade etti.

Aydın-İzmir karayolunun yapımı devam ediyor. Karayolları tarafından yapımı devam eden Erbeyli-Kardeşköy yolu çalışması kapsamında Erbeyli Mahallesi çıkışında refüj bariyer ile kapatıldı. Yolun kapanmasıyla birlikte 7 mahalleden gelen araçlar, 1 kilometre ilerde U dönüşü yapmak zorunda kalıyor. Kapanmaması için yolun yapımına ilk başlandığında muhtarlar karayollarına dilekçe verdi. Karayolları tarafından dilekçeye red geldi. Gerekçe olarak kavşak metrajının tutmadığı bildirildi. Bunun üzerine muhtarlar İncirliova ilçe merkezinden Erbeyli çıkışına kadar ki bütün kavşakların ölçümünü yaptıklarında karayollarının red gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını iddia etti. Buna rağmen Karayolları ekipleri youn orta kısmındaki refüjü bariyer ile kapattı. İki gündür sürücüler 1 km ilerde U dönüşü yaparak Aydın ve İncirliova'ya ulaşım sağlayabiliyor. Yayalar ise bariyerin üzerinde atlamak zorunda kalıyor. Yaya geçidinin de olmadığı kavşakta muhtarlar basın açıklaması yaptı.

Açıklamaya, Akçeşme Muhtarı Esra Türkeri, Arzular Mahallesi Muhtarı Ümit Özkan, Eğrek Muhtarı Fatih Cihan, Meşeli Muhtarı Bülent Yavuz, İsafakılar Muhtarı Zeynel Gündoğdu, İncirliova Muhtarlar Derneği Başkanı Tuncay Yaldızer katıldı.

Konuya ilişkin açıklama yapan Erbeyli Mahalle Muhtarı Tunç Aydın şunları söyledi: 'Erbeyli merkezi bir köydür. Bu yol Aydın'a bağlı 7 mahalleye hizmet etmektedir. Mahalle muhtarları olarak 8 Ocak 2026'da karayollarına dilekçe verdik. 15 Şubat'ta bu dilekçemize red oyu geldi. Cevapta kavşak metrajının tutmadığı yazıyordu. Biz tüm muhtar arkadaşlarımızla birlikte İncirliova merkez ışıkları ile Hürriyet Mahallesi ışıkları arasında ölçüm yaptık. Hürriyet Mahallesi muhtarlığı ile sanayi kavşağı arasındaki metraj ölçümünü yaptık. Buraların ölçümünü yaptığımız zaman oranın bizim bu Erbeyli'ye göre daha kısa olduğunu gördük. Karayollarının çözüm odaklı bu konuya yaklaşmadığını düşünüyoruz' dedi.

Muhtar Aydın açıklamasının devamında, 'Bariyerin kaldırılıp buraya bir ışıklandırma yapılarak vatandaşın mağduriyetinin giderilmesini istiyoruz. Bu yol kapandığından dolayı 1 km ilerde U dönüşü yapmak zorunda kalıyoruz. İnsanların buradan İncirliova ve Aydın'a gitmesi durumunda bariyerlerin üzerinden atlaması mümkün değil. Yayalar da düşünülmemiş. Bu yolun kapanmasıyla birlikte 1 km ilerdeki ışıklardan dönüyor. Orası da okullar bölgesi olduğu için kavşakta ister istemez bir yoğunluk oluşuyor. Bu trafiği kaldırmayacağını düşünüyoruz. Ayrıca buradan traktör, kamyon ve motosiklet gibi araçların ana yola çıkışında sürücüler zor anlar yaşıyor. Akçeşme, Hamitler, Arzular, Eğrek, İsafakılar, Çarıklar ve Meşeli Mahalleleri bu yolun kapanmasından dolayı bundan olumsuz etkilendi' diyerek yetkililere seslendi.

Turizm sezonu başlaması ile birlikte Aydın'ın Kuşadası, Didim, Muğla'nın Bodrum, Milas, Marmaris, Fethiye gibi turizm beldelerinde yoğunluk başladı. Ancak sahilden Pazar yerlerine kadar her tarafı işgal eden ve artık sürüler halinde dolaşmaya başlayan yaban domuzları ise ciddi sorun olmaya başladı.

Zaman zaman tezgahtaki ürünleri yemeye kalkan zaman ise sahilde vatandaşların bir kenara bıraktığı kumanyalarına bile saldırmaya başlayan yaban domuzları bu defa Kuşadası'nda kendi türüne yemeye kalkarken görüntülendi. Kuşadası Sahil yolunda ilerleyen bir grup yaban domuzu Yolcu limanının önüne geldiğinde sürüdeki büyük domuzlar, kendilerinden küçük olan bir domuzu yemek için ısırmaya başladı. Kameralara yansıyan korkunç olay görenleri şaşırtırken özellikle sahil beldelerinde şehre inen yaban domuzları sorunun her geçen gün arttığı ve vatandaşın ve esnafın bu soruna çözüm beklediği bildirildi.

Aydın'ın Kuşadası ilçesi kıyılarında bir süredir yaralı halde dolaşan caretta caretta, Güzelçamlı Limanı'nda yakalanarak koruma altına alındı. İlk belirlemelere göre bir deniz aracı çarpması sonucu yaralandığı tahmin edilen kaplumbağanın karapasında kırık oluştuğu ve ağır travma geçirdiği tespit edildi. Yaralı deniz kaplumbağası, tedavi edilmek üzere Muğla'nın Dalyan bölgesinde bulunan Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi'ne (DEKAMER) sevk edildi. Merkezde yapılan ilk müdahalede kaplumbağanın genel muayenesi ve temizliği gerçekleştirilirken, yara bakımı ve pansumanı yapıldı. Uzman ekipler tarafından röntgen çekimleri ve kan biyokimya analizleri tamamlanan caretta caretta için antibiyotik tedavisine başlanırken, sıvı, vitamin ve mineral desteği de sağlandı. Kaplumbağanın tedavi sürecinin dikkatle sürdürüldüğü öğrenildi.

Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü ise yaptığı açıklamada, deniz araçlarının kıyıya yakın bölgelerde yüksek hızla seyretmesinin bu tür yaralanmalara neden olabildiğine dikkat çekti. Sürücü, sadece deniz canlılarının değil, denizde yüzen insanların da benzer risklerle karşı karşıya kalabileceğini belirterek, kıyı kesimlerinde düşük hız ve dikkat çağrısında bulunarak 'Deniz araçlarının kıyı bölgelerinde süratli seyretmeleri, bu tür üzücü olayların yaşanmasına neden olabiliyor. Sadece deniz kaplumbağaları değil, denizde yüzen insanlar da benzer risklerle karşı karşıya kalabiliyor. Bu nedenle deniz araçlarını kullananların özellikle kıyıya yakın alanlarda dikkatli ve düşük hızda seyretmeleri, muhtemel kazaların önlenmesi açısından büyük önem taşıyor. Caretta carettaların üreme döneminde bulunduğumuz bu günlerde kıyı bölgelerinde daha duyarlı ve dikkatli davranılması gerekiyor' dedi.

Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tarafından Aydın'ın 17 ilçesime bağlı 104 köy ve kırsal alanda gerçekleştirilen 2026 yılı leylek sayımları tamamlandı. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, çalışmalara ilişkin yaptığı açıklamada bu yıl popülasyonda artış yaşandığını belirtti. Yapılan sayımlarda, geçmiş yıllarda 16 ilçede görülen leyleklerin bu yıl Kuşadası'nda da görülmesiyle birlikte ilk kez Aydın'ın tüm ilçelerinde kayıt altına alındığı belirtildi. Kent genelinde 447 yuvada toplam 894 ak leylek tespit edilirken, ayrıca 2 kara leylek yuvası da kayıtlara geçti. Geçtiğimiz yıla göre ak leylek sayısında 76 bireylik artış yaşanmasının ise sevindirici bir gelişme olduğunu ifade eden EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, leyleklerin en yoğun görüldüğü bölgeler arasında Kuyucak, Bozdoğan, Nazilli, Köşk, Yenipazar, İncirliova, Koçarlı ve Söke ilçelerinin öne çıktığını ve bu yıl en fazla leyleğin görüldüğü yerin de Azizabat Mahallesi olduğunu belirtti. Geçen yılın lideri olan Yamalak Mahallesi ise bu yıl ikinci sırada yer aldı. Geçmiş yıllara göre Çakırbeyli ve Ovakaraağaç mahallelerinde ciddi düşüş görüldüğünün altını çizen Sürücü; 'Almanya'daki NABU biyologlarından Hans-Jürgen Stork tarafından 1969 yılında Germencik'e bağlı Ovakaraağaç'ta yapılan araştırmalarda 50'nin üzerinde yuva tespit edildiği biliniyor. Aynı bölgede Hans-Jürgen Stork ile birlikte 2013 yılında yaptığımız çalışmada 18 yuva belirlenmişti. Bu yıl ise yuva sayısının yalnızca 4'e düşmesi, kırsal ekosistemlerde bazı bölgelerde yaşanan değişimin ne kadar hızlı ilerlediğini açıkça ortaya koyuyor. Bu düşüşlerin nedenlerinin ortaya çıkarılması amacıyla bilim insanlarıyla birlikte yeni araştırmalar yapılması için girişimlerde bulunacağız. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş ve ekibiyle birlikte leylek halkalama çalışmalarının sürdürülmesi için yeni bir çalışma başlatılacak' şeklinde konuştu.

'Yuvalarda büyüyen her yavru, biyolojik çeşitliliğin geleceğini temsil ediyor'

Yuvaların büyük kısmının elektrik direklerine kurulduğunu ifade eden Sürücü, 240 yuvanın demir platformlar üzerinde, 165'inin platformsuz direklerde, 26'sının yüksek gerilim hatlarında, 4'ünün bacalarda ve 12'sinin cami kubbelerinde bulunduğu tespit ettiklerini söyledi. Elektrik hatları üzerinde bulunan riskli yuvalara demir platformlar yerleştirilerek leyleklerin güvenliğinin artırıldığını sözlerine ekleyen Sürücü; 'Yuvalarda genellikle 3-5 yavru görülürken, kuluçka sürecinin tamamlanmasıyla birlikte yavru sayılarının daha da artması bekleniyor. Ancak yuvalarda görülen plastik, ip, kumaş ve benzeri insan kaynaklı atıklar yavrular için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Bu maddeler yavruların sakatlanmasına ve ölümlerine neden olabiliyor. İçinden elektrik telleri geçen ve ciddi tehdit oluşturan yuvalara demir platform takılarak leyleklerin güvenliği sağlandı. Sayım çalışmaları sırasında köylerde yaşayan vatandaşlarla leylekler üzerine uzun sohbetler edildi, eski hikayeler, hatıralar ve yaşanmışlıklar paylaşıldı. Köylüler, leylekleri adeta ailelerinden biri gibi gördüklerini, gün boyu onları izlemenin kendilerine huzur verdiğini anlattılar. Yavrularıyla birlikte göçe çıktıklarında ise köyün sessizleştiğini, içlerinde derin bir boşluk kaldığını söylediler. Leylekler, sulak alanlardan, tarım arazilerinden taşıdıkları kurbağa, balık, yılan ve çeşitli canlılarla yavrularını beslerken, çekirge ve danaburnu gibi tarımsal zararlıları tüketmeleri nedeniyle doğal yaşamın olduğu kadar tarımın da önemli destekçileri arasında yer alıyor. Bugünlerde yuvalarda büyüyen her yavru, aslında kırsal yaşamın, sulak alanların ve biyolojik çeşitliliğin geleceğini temsil ediyor. Leyleklerin gökyüzünden eksildiği bir coğrafyada, doğanın sesi de giderek azalacaktır. Yavruların büyüme aşamasında olduğu bugünlerde, çocuklu ailelerin leyleklerin bulunduğu köylere giderek çocuklarını doğayla buluşturması büyük önem taşıyor. Çocukların leyleklerin besin arayışlarını ve yavrularını nasıl büyüttüklerini gözlemlemeleri, doğayı tanımaları açısından unutulmaz bir deneyim olacak, doğayı tanıyan çocuklar, gelecekte onu koruyan bireylere dönüşecektir' dedi.

Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Koordinasyon ve Tarımsal Veriler Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen Kuraklıkla Mücadele Projesi kapsamında, aylık fenolojik gözlem çalışmaları Çine ve Karpuzlu ilçelerimizde gerçekleştirildi. Tarımsal üretim alanlarında yapılan incelemelerde; farklı ürün gruplarının gelişim süreçleri, iklim şartlarının etkileri ve kuraklığın tarımsal üretime yansımaları yerinde değerlendirildi.

Aydın Tarım ve orman İl Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada, 'İl ve İlçe Müdürlüklerimiz teknik personelleri tarafından düzenli olarak sürdürülen bu çalışmalar sonucunda hazırlanan Fenolojik Gözlem Raporları, her ay Tarım Reformu Genel Müdürlüğüne iletilerek tarımsal planlama ve kuraklıkla mücadele çalışmalarına katkı sağlamaktadır' denildi.

Aydın'ın 1.5 asırlık rüyası olan ve 10 Ekim 2020 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından hizmete açılan o dönem Avrupa'da birinci dünyada ise 5. en yüksek silindirle sıkıştırılmış beton baraj olarak hizmete açılan Çine Adnan Menderes Barajı geçen yıl tarihinin en düşük seviyesini görmüştü. Adeta kuruma noktasına gelen 136.5 metre temel yüksekliğine sahip Çine Adnan Menderes Barajı bu yıl bol ve bereketli geçen yağışların ardından dolma seviyesine yaklaştı. Sulama, taşkın koruma ve enerji üretim maksatlı inşa edilen, Çine, Aydın, Koçarlı ve Söke Ovası'nı besleyen 350 milyon metreküp depolama hacmine sahip Adnan Menderes Barajı'nın son durumu yüzleri güldürdü.

Geçen yıl ciddi su sıkıntısının yaşandığı Aydın'da bu yıl çiftçilerin sulama yönünden rahat bir sezon geçirmesi bekleniyor. Çine Adnan Menderes Barajı; Çine Ovası'nda 6 bin 279 hektar, Koçarlı Ovası'nda 13 bin 79 hektar, Söke Ovası'nda 3 bin hektar olmak üzere toplam 22 bin 358 hektar araziyi sulayacak.

Kuşadası ilçesinde, yüksek katlı binalardan evlere düşen ebabil kuşlarıyla ilgili ihbarlar artarken, duyarlı vatandaşların yardımıyla bir ebabil yeniden gökyüzüne bırakıldı. Kuşadası'nda bir vatandaş tarafından evinin banyosundaki küvete düşmüş halde bulunan ebabil kuşu, Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) ekiplerine teslim edildi. Yapılan kontrollerde sağlıklı olduğu belirlenen kuş, ekipler tarafından yeniden doğal yaşam alanına, gökyüzüne bırakıldı.

Evlere düşen ebabil kuşlarının yaralı olup olmadığının kontrol edilmesini, sağlıklı olanların ise zarar vermeden yüksek bir noktadan gökyüzüne bırakılmasını isteyen EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, 'Son günlerde hem Kuşadası'ndan hem de yurdun farklı şehirlerinden, yüksek katlı binaların balkonlarına ya da pencerelerden içeri düşen ebabil kuşlarıyla ilgili ihbarlar alıyoruz. Gökyüzünün özgür ruhu olan bu kuşlar, bazen istemeden insan yaşamının içine düşüyor. Ne yazık ki yere indiklerinde, yeniden gökyüzüne dönebilmek onlar için hiç kolay olmuyor. Ebabillerin bacakları vücuda gömülü olduğundan düştükleri yerden havalanamazlar. Bacaksız ve gövdeleri yere yapışık olduğundan kanat çırpamazlar. Onların dünyası gökyüzüdür ve yeniden uçabilmeleri için boşluğa kavuşmaları gerekir. Eğer bir ebabil kuşu balkonunuza ya da evinizin içine düşerse, önce yaralı olup olmadığını kontrol edin. Sağlıklıysa, onu nazikçe avucunuza alın ve yüksek, açık bir alandan gökyüzüne bırakın. O an, bir canlının yeniden özgürlüğüne kavuşmasına tanıklık edeceksiniz. Bu ebabil de duyarlı bir vatandaş tarafından EKODOSD'a getirildi. Ebabiller, yaşamlarının neredeyse tamamını havada geçirir. Uçarken beslenir, su içer, hatta uyurlar. Bir günde binlerce sivrisinek ve uçan böcek tüketerek doğanın dengesine katkı sağlarlar. Bir bölgede ebabillerin çok olması, o bölgedeki sivrisinek ve sineklerin ilaçsız bir şekilde, ekolojik olarak yok olmalarını sağlar' dedi.

Doğal güzelliklerin tanıtılması ve korunması adına çalışmalar yürüten Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), Akdeniz bitki örtüsünün en güzel örneklerinin yer aldığı alanlardan olan Bahçecik Boğazı'na dikkat çekti. Yeterli denetim ve kontrolün olmaması nedeniyle, Bahçecik Boğazı'nda yangın riskinin arttığını ve kimliği belirsiz kişiler tarafından doğaya bırakılan atıklarla alanın kirletildiğini ifade eden EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, yetkililere 'koruma' çağrısında bulundu. Bölgede gerekli önlemlerin alınmaması halinde, birkaç kişinin sorumsuzca yaktığı bir ateş ile değerli alanın geri dönüşü olmayan şekilde kaybedilmesine neden olabileceğine dikkat çeken Sürücü; 'Doğal ve kültürel kaynak değerleri açısından Kuşadası'nın en özel alanlarından biri olan Bahçecik Boğazı, çevre kirliliği ve yangın tehdidi altındadır. Kuşadası'ndaki sivil toplum örgütleri tarafından, alanın 'Tabiatı Koruma Alanı' ve 'Tabiat Parkı' statüsüne alınması amacıyla, 4 bilim insanının hazırladığı raporlar da eklenerek Tarım ve Orman Bakanlığı'na başvuru yapılmıştır. Bugüne kadar olumlu bir yanıt gelmemiştir. Ancak yeterli denetim ve kontrolün olmaması nedeniyle, Bahçecik Boğazı'nda yangın riski artmakta ve kimliği belirsiz kişiler tarafından doğaya bırakılan atıklarla alan kirletilmektedir. Belediye temizlik işleri atılan atıkları temizlese de bunu alışkanlık haline getirenler yine kirletmeye devam ediyor. Geçtiğimiz yıllarda yaşanan Selçuk yangınında, alevler Bahçecik Boğazı'ndaki işletmelere ve Efes'e su taşıyan antik su kemerlerine kadar yaklaşmış, daha büyük bir felaket helikopter müdahalesiyle son anda önlenmiştir. Mesire alanı olmamasına rağmen doğal alanda piknik ateşleri yakılmakta, ormanlık alanın hemen yanında dökülen atıkların yakıldığı açıkça görülmektedir. Bahçecik Boğazı, Kuşadası'nın doğal kalmış son ormanlık ve maki alanlarından biri olup, biyolojik çeşitlilik açısından son derece zengindir. Geofit türlerinin yanı sıra tıbbi ve aromatik bitkileri barındırmaktadır. Ayrıca oklu kirpi, çakal, tilki, sansar, porsuk ve yaban domuzu gibi memeliler için önemli bir yaşam alanı olup, bu canlılar için son doğal sığınaktır. Sürüngenler, böcekler ve kelebekler açısından da zengin olan bu bölge, aynı zamanda balıkçıllar ve diğer su kuşlarının geldiği bir gölete ev sahipliği yapmaktadır. Ormanlık ve makilik alanlarda puhu, şahin, yılan kartalı ve atmaca gibi yırtıcı kuşlar da gözlemlenmektedir. Bu eşsiz doğa alanının korunabilmesi için ilgili tüm kurumların kontrolsüz ve tehdit oluşturan faaliyetlere karşı etkin önlem alması gerekmektedir. İnşaat ve tadilat molozları, çöpler, ev eşyaları gibi pek çok atık, alanın bakir ve ıssız olması nedeniyle doğaya gelişigüzel dökülmektedir. Oysa bu tür ihlallerin tespiti ve cezalandırılması mümkündür. Bahçecik Boğazı'nın tek girişi olan yola yerleştirilecek bir kamera sistemiyle, alana giren araçlar kolaylıkla tespit edilebilir ve caydırıcı yaptırımlar uygulanabilir. Kuşadası'nın hemen yanı başındaki bu doğal zenginliğin yok olmaması için alana ivedilikle koruma statüsü verilmelidir. Aksi halde, birkaç kişinin sorumsuzca yaktığı bir ateş, bu değerli alanın geri dönüşü olmayan şekilde kaybedilmesine neden olabilir. İlgili kurumlardan, moloz ve çöp atıklarının temizlenmesini, ateş yakılmaması için uyarı tabelalarının yerleştirilmesini ve kaçak dökümlerin önlenmesi amacıyla giriş-çıkış noktalarına kamera sistemi kurulmasını talep ediyoruz' dedi.

Söke'ye bağlı Sazlı'da her yıl bir çift olarak gelen leyleklerde bu yıl artış gözlendi. Kendilerine yuva yapmaya çalışan leylekler, elektrik direklerine yöneldi. Bir çift leylek, Azmak yakınlarındaki Çöplük Mahallesi'nde bir beton direğin tepesine yuva yapmaya çalıştı. Yapılan gözlemde, yuvanın elektrik tellerinin tam üzerine kurulduğu görüldü. Leyleklerin tellerin üzerine kurdukları yuva ekiplerin çalışması ile güvenli alana taşındı.

Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği Başkanı Bahattin Sürücü, konu ile ilgili olarak yaptığı açıklamada, 'Bilim danışmanımız EGE Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş'la görüşülerek, görüşleri doğrultusunda harekete geçildi. ADM Elektrik Dağıtım Söke Müdürü Muhammet Hırlak ile iletişime geçilerek platform ve teknik ekip talep edildi. Yuvadaki yumurtalar büyük bir özenle alındı. Sıcak bir havluya sarılarak aşağı indirildi. Anne leyleğin görebileceği bir yere bırakıldı. Çünkü bu sadece bir müdahale değil, aynı zamanda bir güven meselesiydi. Ardından, Aydın Doğa Koruma ve Milli Parklar, Sazlı Muhtarlığı ve EKODOSD iş birliğiyle leylekler için güvenli bir yuva hazırlandı. Direğe yerleştirilen platform üzerine doğal malzemelerle yeni yuva kuruldu. Yuva içindeki plastik poşetler, soğan-patates çuvalları yavrulara zarar vermesin diye temizlendi, yerine saman konuldu ve yumurtalar dikkatle yeni yuvalarına yerleştirildi. Tüm işlemler tamamlandıktan sonra alandan uzaklaşıldı. Bir süre yuva üzerinde uçan leyleklerden dişi olanı yuvaya konarak yumurtaları kontrol etti ve üzerine yattı. Kısa bir süre sonra diğer leylek de geldi; gagalarını takırdatarak selamlaştılar. O an, sadece bir yuvanın değil, bir yaşamın kurtulduğunu biliyorduk. DKMP Söke Şefliği, Sazlı Muhtarlığı, ADM Elektrik Dağıtım ve EKODOSD iş birliğiyle, leyleklerin artık daha güvenli bir yuvada yeni bir hayata hazırlanmasının mutluluğunu yaşıyoruz' dedi.

Doğal ve tarihi güzelliklerinin yanı sıra endemik bitkileriyle de dikkatleri üzerine çeken Aydın'ın, Söke ilçesinde yetişen küçük çan çiçekleri, açarak görsel şölen oluşturmaya başladı. Bu çerçevede harekete geçen Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), dünyada ve Türkiye'de sadece Söke'nin Kemer Dağı'nda yayılış gösteren küçük çan çiçeklerine de ev sahipliği yapan Şarlak bölgesine dikkat çekti. Söke'nin doğal peyzajı için Şarlak bölgesinin bütüncül olarak korunması gerektiğine vurgu yapan EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, dünyada yalnızca Sazlı bölgesinde görülen endemik bitkinin, kalkerli kayalık alanlarda yetiştiği ve yayılış alanının oldukça sınırlı olduğunu belirtti.

Bitkinin, Sazlıköy'ün kuzeybatısından başlayarak Söke Organize Sanayi Bölgesi ve çimento fabrikası karşısındaki kayalıklara kadar uzandığı ifade eden Sürücü; 'Bilimsel adı Campanula vardariana Bocquet olan ve halk arasında 'Küçük Çan' olarak bilinen bitki, dünyada ve Türkiye'de yalnızca Aydın'ın Söke ilçesine bağlı Sazlı'daki Kemer Dağı'nda yayılış göstermektedir. Bitkinin koruma durum kategorisi 'Kritik Derecede Tehlike Altında' yani CR (Critically Endangered) olarak değerlendirilmiştir. Bitkinin yayılış alanları, geçmiş yıllarda Sökeli ailelerin çocuklarıyla birlikte gelip piknik yaptığı, Şarlak olarak bilinen şelalenin bulunduğu bölgeye kadar uzanmaktadır. Dünyada yalnızca Söke'ye bağlı Sazlı'nın vahşi kayalıklarında yetişen bu bitkinin korunması ve bölge halkı tarafından tanınması amacıyla, bugün Sazlı Muhtarı Hasan Kahraman ile birlikte bir arazi çalışması gerçekleştirdik. Belli bir coğrafyaya uyum sağlayan endemik türler, genetik mirasın temsilcisi olup, görsel güzellikleri ve nadir bulunmaları nedeniyle botanik turizmi açısından bulundukları bölgeye değer katarlar. Sazlı'daki popülasyonun çok sınırlı olması ve hemen karşısındaki sanayi faaliyetleri nedeniyle yok olma tehdidi altındadır. Bu tür önemli canlıların varlığı çoğu zaman bilinmediği için sessizce yok olup gitmektedir. Bu nedenle endemik türlerin yerelde yaşayan insanlar tarafından tanınması ve korunma gerekliliğinin anlatılması, türün geleceği açısından büyük önem taşımaktadır. Sazlı Muhtarımız Hasan Kahraman da bu konuda önemli bir duyarlılık göstermiştir. Bölge halkının da Küçük Çanlara sahip çıkacağına ve bitkinin korunmasına katkı sağlayacağına inanıyoruz' dedi.

Sazlı Muhtarı Hasan Kahraman da 'Biz bugüne kadar endemik bir bitkiyle birlikte yaşamışız, ancak bundan hiç haberimiz olmadı. Bitkinin Dünyada sadece burada yaşıyor olması bizim için gurur verici. EKODOSD sayesinde bitkinin varlığını ve önemini fark ettik. Sazlı'da yaşayan halkımızla birlikte Küçük Çan çiçeklerinin korunması ve tanıtılması için elimizden gelen gayreti göstereceğiz. Okullarımızda öğrenim gören öğrencilerin bitkiyi tanımaları ve korunmasına katkı sağlamaları için proje geliştirmelerine yönelik okul müdürleriyle görüşmeler yapacağız' şeklinde konuştu.

Çiftçi sayısı yüksek olan illerden olan Aydın'da üreticilerin merakla takip ettiği barajlardaki doluluk oranlarının Nisan ayı rakamları belli oldu. Aydın İl Koordinasyon Kurulu Toplantısı'nda yapılan sunuma göre Aydın genelinde 22 Nisan 2025 yılında yüzde 36 olan doluluk seviyesi 22 Nisan 2026 yılında yüzde 77 oldu. Ayrıca Aydın'da bulunan 20 adet göletin ortalama doluluk oranı ise yüzde 93 oldu.

Paylaşılan 22 Nisan 2026 verilere göre, 414 milyon metreküp depolama hacmi olan Kemer Barajı'nda doluluk oranı yüzde 91 oldu. 350 milyon metreküp depolama hacmi olan Çine Adnan Menderes Barajı'nda doluluk oranı yüzde 72 oldu. 14 milyon metreküp depolama hacmi olan Gökbel Barajı'nda doluluk oranı yüzde 89 oldu. 195 milyon metreküp depolama hacmi olan İkizdere Barajı'nda doluluk oranı yüzde 46 oldu. 95 milyon metreküp depolama hacmi olan Topçam Barajı'nda doluluk oranı yüzde 89 oldu. 30 milyon metreküp depolama hacmi olan Karpuzlu-Yaylakavak Barajı'nda doluluk oranı yüzde 84 oldu. 22 milyon metreküp depolama hacmi olan Karacasu Barajı'nda doluluk oranı yüzde 100 oldu. 1 milyar 32 milyon metreküp depolama hacmi olan Adıgüzel Barajı'nda doluluk oranı yüzde 24 oldu.

Aydın'da 'Yeşil Vatan: Benim Okulum Geleceğe Çare' protokolü kapsamında düzenlenen etkinlikte ilkokul öğrencileri hem doğayı tanıdı hem de fidan dikti. Aydın Orman İşletme Müdürlüğü'nde gerçekleştirilen etkinlikte, Efeler Cumhuriyet İlkokulu öğrencileri orman görevlileriyle bir araya geldi. Program kapsamında öğrencilere ormanların önemi, doğa sevgisi ve çevre bilinci hakkında bilgilendirme yapıldı. Etkinlikte çocuklara çeşitli hediyeler verilirken, uygulamalı olarak fidan dikimi de gerçekleştirildi. Öğrenciler, diktikleri fidanlarla doğaya katkı sağlamanın mutluluğunu yaşadı. Muğla Orman Bölge Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada 'Etkinlik kapsamında öğrencilere orman ve doğa sevgisi anlatıldı, çeşitli hediyeler verildi ve ardından fidan dikimi yapıldı' ifadeleri yer aldı.

Son günlerde Aydın genelinde etkili olan sağanak yağışlar sebebiyle, uzun yıllar kuraklıkla mücadele eden Büyük Menderes Nehri'nde taşkınlar yaşandı. Aydın'ın ortasından kıvrılarak geçen ve Ege Denizi'ne dökülen nehrin su taşıması bir yandan üreticileri sevindirirken bir yandan da yaşanan taşkınlar sonucu birçok arazi sular altında kaldı. Adeta deniz gibi görünen tarlalar ise halk arasında allı turna olarak bilinen flamingoların beslenme noktası haline geldi. Söke ilçesine bağlı Bağarası Mahallesi yolu üzerindeki tarlaların misafiri olan flamingolar, görsel şölen oluşturdu. İlçenin sulak alanlarında yıllardır beslenen ve 'Söke Ovası'nın balerinleri' olarak nitelendirilen allı turnalar, suların kapladığı tarlalara indi. Balerin gibi süzülen flamingolar Söke Ovası'nda eşsiz manzara oluşturdu. İnce bacakları ve uzun boyunları ile tarlalarda balerin gibi süzülen flamingolar ise drone ile havadan görüntülendi. Görüntülerde flamingoların sular altındaki tarlalarda beslendiği görüldü.

İlk kez böyle bir manzara ile karşılaştığını ifade eden Burunköy Mahallesi sakinlerinden Barış Karmacı; 'Flamingolar çok nadir olarak böyle gelirler. Yağışlardan dolayı şimdi buradalar sanırım. Menderes taştı, bazı noktalardan patlak verdi. Flamingolar bu şekilde bana hiç denk gelmemişti. Sular taşınca flamingolar buraya gelmeye başladı. Buralar tarlaydı. Taşkın olunca, göle döndü. Deniz gibi oldu. Daha sonra su kuşları geldi' dedi.

Uzun yıllardır kuraklık ile boğuşan Büyük Menderes Nehri, son yağışlarla birlikte suya kavuştu. Yükselen debisi ile nehirdeki su seviyesi de kritik seviyelere ulaştı. Geçtiği il ve ilçelerdeki bazı bölgelerde patlayan ve taşkına sebep olan nehir, Aydın'ın Söke ilçesinde de birçok araziyi sular altında bıraktı. Söke Ovası boyunca yaşanan taşkının izleri ise dron ile havadan görüntülendi. Söke-Bağarası yolu üzerindeki binlerce dönüm arazide suyun geniş alana yayılmasıyla adeta deniz görüntüsü oluştu.

Taşkının izlerinin silinmesi ve hasar tespitlerinin yapılması için bölgede çalışmalar sürerken, vatandaşlardan Barış Karmacı; 'Buralar tarlaydı, taşkın olunca göle döndü. Deniz gibi oldu. Nehrin bazı bölgeleri patlayınca arada böyle su baskınları yaşanıyor' dedi.

Doğal yapısı, temiz havası ve zengin coğrafyasıyla dikkat çeken Bozdoğan, her yıl olduğu gibi bu yıl da leyleklerin uğrak noktası oldu. Madran Dağı eteklerinden yayılan serin hava, geniş tarım arazileri ve su kaynaklarıyla leylekler için uygun yaşam alanı sunan ilçe, adeta doğal bir yaşam merkezi haline geliyor.

Vatandaşlar, yuvalarına yerleşen leylekleri ilgiyle takip ederken, ortaya çıkan görüntüler baharın gelişini bir kez daha gözler önüne serdi. İlçenin bir ucundan diğer ucuna kadar birçok noktada görülen leylekler, Bozdoğan'ın doğayla uyumlu yapısını bir kez daha ortaya koydu.

Uzmanlar, leyleklerin aynı yuvalara her yıl geri dönmesinin bölgenin ekolojik dengesinin sağlıklı olduğunun önemli bir göstergesi olduğunu belirtirken, Bozdoğan'ın doğal zenginlikleriyle bu dengeyi korumaya devam ettiği vurgulandı.

Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), yalnızca Güneybatı Anadolu'da görülen ve Aydın'ın Kuşadası ilçesinin simgelerinden biri haline gelen Tülüşah (Aydın Gaşağı) bitkisinin yaşam alanlarının ciddi tehdit altında olduğunu açıkladı. Endemik türlerin ve anıtsal ağaçların korunmasının yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlatan doğaseverler, acil koruma çağrısında bulundu. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, Tülüşah'ın 1979 yılında bilim dünyasına kazandırıldığını ve Doğa Koruma ve Milli Parklar tarafından Tür Koruma Eylem Planı kapsamında koruma altına alındığını ifade ederek, 'Koruma altına alınmış olması sahada etkin bir koruma sağlandığı anlamına gelmiyor. Son 40 yılda turizm baskısı ve plansız yapılaşma nedeniyle yaşam alanları hızla daraldı, birçok popülasyon yok oldu' dedi. Sürücü, Kuşadası'nın Soğucak Mahallesi güney bölgesinde bulunan önemli bir popülasyonun villa projeleri nedeniyle büyük ölçüde ortadan kaldırıldığını belirterek, 'Oysa doğru planlama ile bu bitkiler yapılaşma içerisinde de korunabilirdi' diye konuştu.

Bir yıl önce aynı bölgede imar planında park alanı olarak ayrılan iki parselde Tülüşah bireylerinin tespit edilerek ilgili kurumlara bildirildiğini ifade eden Sürücü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Manisa 4. Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporda, alanların tel örgü ile çevrilmesi, bilgilendirme tabelaları konulması ve imar planına işlenerek koruma altına alınmasının önerildiğini söyledi. Ancak aradan geçen sürede herhangi bir somut adım atılmadığını dile getiren Sürücü; 'Yaptığımız son gözlemlerde bitkilerin bulunduğu alanlarda hayvan otlatıldığını, gelişigüzel temizlik yapıldığını, koruma sağlanmadan yeni yollar açıldığını ve moloz döküldüğünü tespit ettik. Bu durum açık bir doğa tahribatıdır' ifadelerini kullandı.

Tülüşah'ın henüz çiçeklenme dönemine girmediği için fark edilmesinin zor olduğuna dikkat çeken Sürücü, acil olarak koruma çitlerinin yapılması, uyarı levhalarının yerleştirilmesi ve alanın hem fiziksel hem de hukuki olarak güvence altına alınması gerektiğini vurguladı. Sürücü; 'Kuşadası'nın simgesi olan bu endemik türü korumak bir tercih değil, yasal ve vicdani bir zorunluluktur. Gerekli önlemler alınmazsa, bu değerin yok oluşuna hep birlikte tanıklık edeceğiz' dedi.

Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü, 1980'li yıllarda Kuşadası'nda kent içindeki sur kalıntıları ve ağaçlarda üreyen leyleklerin, şehirleşme ve nüfus artışı nedeniyle bölgeyi terk ettiğini söyledi. Geçen yıl Ağustos ayında bir çift leyleğin Davutlar yol kavşağına yakın bir mermer atölyesinin telefon direğine yuva yaptığını belirten Sürücü, 'Geç geldikleri için üreme gerçekleştiremediler. Ancak bu yıl geri gelip gelmeyeceklerini merakla bekliyorduk' dedi.

Dün yağmurlu bir günde Kuşadası'ndaki yuvaya ilk leyleğin geldiğini ifade eden Sürücü, 'Bugün üst geçitteki aydınlatma direklerine çıkarak çevreyi izledi. Aradan geçen bir yılda çevrenin değiştiğini, özellikle beslenme alanlarının azaldığını fark etti. Burada kalıp kalmayacakları ise eşinin de gelmesiyle netlik kazanacak' diye konuştu.

Sürücü, Kuşadası'nda bir çift leyleğin yeniden yuva yapmasının, hızla artan yapılaşma, çoğalan insan nüfusu ve giderek azalan doğal alanlar karşısında güçlü bir doğa mesajı olduğunu vurguladı. 'Bu yuva bir umut olduğu kadar aynı zamanda bir uyarıdır. Leyleklerin geri dönüşü, doğanın hala bir şansı olduğunu; ancak bu şansı korumanın bizim sorumluluğumuz olduğunu hatırlatıyor' dedi.

EKODOSD'un Aydın genelinde 17 ilçeden 16'sında leylek sayımı ve izleme çalışmaları yürüttüğünü kaydeden Sürücü, 'Kuşadası'nda yuva bulunmadığını biliyorduk. Bu gelişmeyle birlikte artık Aydın'ın tüm ilçelerinde leylekler yaşam bulmuş oldu' ifadelerini kullandı.